Czosnek pospolity (Allium sativum L.) od tysięcy lat uchodzi za roślinę o wyjątkowych właściwościach prozdrowotnych i od dawna znajduje zastosowanie w medycynie tradycyjnej. Mimo wszystko jego intensywny smak, aromat oraz możliwe działania niepożądane sprawiają, że wiele osób unika jego regularnego spożywania. Rozwiązaniem okazuje się czarny czosnek – produkt powstający w wyniku kontrolowanego procesu dojrzewania, który nie tylko eliminuje ostrość i zapach świeżego czosnku, ale dodatkowo zwiększa jego wartość biologiczną.

Alkurkumin to suplement diety oparty na ekstrakcie z kurkumy standaryzowanym aż na 95% kurkuminoidów, uzupełnionym fermentowanym ekstraktem z czarnego czosnku oraz piperyną z czarnego pieprzu, która znacząco zwiększa ich biodostępność. Tak skomponowana formuła wspiera ochronę przed stresem oksydacyjnym, pomaga utrzymać prawidłowy metabolizm lipidów oraz wspomaga funkcjonowanie układu krążenia, szczególnie w sytuacjach, gdy codzienność mocno nas przytłacza.

Jak powstaje czarny czosnek

Czarny czosnek to sfermentowana postać czosnku pospolitego, powstająca w ściśle kontrolowanych warunkach – przy temperaturze 60-90 °C, wilgotności 60-90% i czasie dojrzewania 10-80 dni. Proces ten określa się jako fermentację lub reakcję Maillarda, w której zachodzą naturalne przemiany pomiędzy cukrami a aminokwasami. Podczas dojrzewania barwa czosnku stopniowo przechodzi z białej w ciemnobrązową lub czarną. Smak ostrej alliny ustępuje miejsca nutom słodkim i lekko kwaśnym, zanika też typowy czosnkowy aromat. Miąższ staje się miękki – od gumowatego po żelowy. Dzięki temu czarny czosnek można spożywać bez obaw o drażniący posmak czy nieprzyjemny zapach. Co istotne, proces fermentacji zwiększa jego wartość biologiczną i wzmacnia siłę działania.

Dlaczego czarny czosnek działa silniej niż świeży

Podczas procesu fermentacji w czosnku dochodzi do istotnych zmian fizykochemicznych. W porównaniu z jego świeżym odpowiednikiem, czarny zawiera większą ilość substancji bioaktywnych – szczególnie tych o działaniu antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym oraz ochronnym na poziomie komórkowym. Do najcenniejszych związków należą m.in.:

  • S-allilocysteina
  • fenole i flawonoidy
  • kwas pirogronowy-5-hydroksymetylofurfural
  • pochodne allicyny

W odróżnieniu od świeżego, czarny czosnek rzadziej powoduje dolegliwości żołądkowe, nie jest tak drażniący, nie wywołuje intensywnego zapachu i jest łatwiejszy do spożycia. Spożywanie w większych ilościach nie wiąże się z tak dużym ryzykiem działań niepożądanych jak spożywanie świeżego czosnku.

    Właściwości prozdrowotne

    Wiele badań dowodzi, że zawarte w czarnym czosnku związki są zdolne do hamowania rozwoju i migracji komórek nowotworowych, a także inicjować procesy samozniszczenia komórki rakowej. Najlepiej udokumentowane działanie prewencyjne dotyczy raka piersi, raka jelita grubego, białaczki, raka płuca, wątroby i prostaty. Działanie to może być zarówno bezpośrednie (wpływ na komórki rakowe), jak i pośrednie, przez zmniejszenie stresu oksydacyjnego i przewlekłego stanu zapalnego, sprzyjającym rozwojowi chorób nowotworowych.

    Czarny czosnek od kuchni

    Czarny czosnek to wyjątkowe połączenie delikatności i mocy. Dzięki procesowi fermentacji zyskuje formę łatwą do spożycia, a jednocześnie wielokrotnie silniejszą pod względem aktywności biologicznej. Może stanowić element zdrowej diety profilaktycznej, wsparcie w terapii stanów zapalnych, potencjalne uzupełnienie leczenia przeciwnowotworowego, alternatywę dla osób unikających świeżego czosnku.

    Przepis na pieczonego łososia w glazurze z czarnego czosnku i miodu

    Składniki (2 porcje):

    • 2 filety ze świeżego łososia
    • 4 ząbki czarnego czosnku
    • 1 łyżka miodu
    • 1 łyżka sosu sojowego
    • 1 łyżeczka octu balsamicznego lub jabłkowego
    • 1 łyżka oliwy z oliwek
    • Sól i świeżo mielony pieprz
    • Kilka gałązek świeżego rozmarynu
    • Opcjonalnie: odrobina soku z cytryny

    Przygotowanie:

    1. Przygotuj marynatę. Czarny czosnek rozetrzyj widelcem lub nożem na pastę. W miseczce połącz go z miodem, sosem sojowym, oliwą, octem i odrobiną pieprzu. Jeśli lubisz lekką kwaskowość – dodaj kilka kropel soku z cytryny.
    2. Zamarynuj łososia. Filety opłucz, delikatnie osusz i natrzyj marynatą. Odstaw do lodówki najlepiej na kilka godzin, wtedy smak będzie intensywniejszy).
    3. Pieczenie. Nagrzej piekarnik do 180°C (góra–dół). Umieść łososia w naczyniu żaroodpornym, dodaj świeże zioła i piecz 12-15 minut, w zależności od grubości filetów.

    Czarny czosnek to wyjątkowy przykład tego, jak naturalny proces dojrzewania może podnieść wartość rośliny o znanych właściwościach prozdrowotnych. Łagodny w smaku i aromacie, a jednocześnie zdecydowanie silniejszy pod względem działania biologicznego, stanowi ciekawą alternatywę wobec świeżego czosnku.

    Bibliografia

    Black Garlic and Its Bioactive Compounds on Human Health Diseases: A Review, sierpień 2021; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34443625/